Pokonywanie barier i zmiana podejścia w odpowiedzi na HIV i AIDS
Aby nadrobić te braki, państwa muszą zmienić sposób planowania i finansowania działań dotyczących HIV. Nie da się skutecznie walczyć z HIV tylko dzięki środkom krajowym — potrzebna jest współpraca i pomoc międzynarodowa. Świat powinien wspólnie zadbać o to, by zapewnić odpowiednie środki na profilaktykę i leczenie, usuwać bariery prawne i społeczne oraz wzmacniać lokalne społeczności, które odgrywają kluczową rolę w walce z HIV.
Choć udało się już wiele osiągnąć, wciąż jesteśmy daleko od celu, jakim jest całkowite zakończenie epidemii AIDS do 2030 roku. HIV nadal stanowi zagrożenie, a obecna sytuacja pokazuje, że potrzebne są nowe, odważniejsze działania. Ważne jest m.in. to, by skutecznie walczyć z dyskryminacją i stygmatyzacją osób żyjących z HIV oraz zapewnić równe prawa i dostęp do opieki zdrowotnej wszystkim, zwłaszcza kobietom, dziewczętom i innym osobom narażonym na wykluczenie.
„W czasach kryzysu świat musi wybrać zmianę, a nie wycofanie się” – mówi dyrektor wykonawcza UNAIDS, Winnie Byanyima. „Razem możemy sprawić, że AIDS przestanie być zagrożeniem dla zdrowia publicznego do 2030 roku — jeśli będziemy działać szybko, wspólnie i z zaangażowaniem”.
HIV od lat dotyka miliony osób na całym świecie. W 2024 roku:
• 40,8 mln osób żyło z HIV;
• 630 tys. osób zmarło z przyczyn związanych z HIV;
• rozpoznano 1,3 mln nowych zakażeń HIV.
Źródło: UNAIDS: https://www.unaids.org/en [dostęp: 13.10.2025 r.]
Od wdrożenia badań w 1985 r. do 31 grudnia 2024 r. (przy uwzględnieniu korekt i uaktualnień danych, w tym eliminacji podwójnie zarejestrowanych przypadków) stwierdzono zakażenie HIV u 35.175 obywateli Polski i u osób innego obywatelstwa przebywających na terenie Polski. Ogółem odnotowano 4.377 zachorowań na AIDS; 1.518 chorych zmarło. Codziennie w Polsce średnio ponad 5 osób dowiaduje się
o swoim zakażeniu. Do zdecydowanej większości zakażeń dochodzi drogą kontaktów seksualnych.
Na dzień 25.11.2025 r. leczeniem ARV w Polsce objętych było ok. 21 819 pacjentów, w tym 128 dzieci. Leczenie jest prowadzone w ramach Rządowego Programu Polityki Zdrowotnej p.n. „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce” z modułem „Leczenie DAA przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C pacjentów osadzonych w zakładach penitencjarnych” na lata 2022 – 2026.
1 grudnia zachęcamy do włączenia się do obchodów Światowego Dnia AIDS poprzez przypięcie do ubrania lub/i udostępnianie poprzez swoje kanały informacyjne (media społecznościowe, strony internetowe) Czerwonej Kokardki – symbolu solidarności z osobami żyjącymi z HIV, chorymi na AIDS i ich rodzinami/ bliskimi.
W Polsce testy w kierunku HIV można wykonać bezpłatnie, anonimowo i bez skierowania w punktach konsultacyjno-diagnostycznych (PKD). W większości z nich istnieje możliwość wykonania szybkich testów w kierunku kiły i HCV. Procedurze towarzyszy profesjonalne poradnictwo okołotestowe. Jednak od 5 maja 2025 roku pacjenci mogą bezpłatnie wykonać test na HIV również w poradniach podstawowej opieki zdrowotnej. To przełomowa zmiana w systemie ochrony zdrowia, która może znacząco wpłynąć na wczesne wykrywanie zakażeń i poprawę profilaktyki HIV w naszym kraju.
Adresy PKD w całej Polsce można znaleźć na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS: https://aids.gov.pl/pkd
Źródło:
https://www.unaids.org/en/2025-world-aids-day
https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/hiv_aids/index.htm
