Gmino płacz i płać, czyli absurdy polskiego ustawodawstwa

Czy uzasadnione jest, aby samorządy lokalne, w myśl przepisów prawa, wpłacały pieniądze same sobie?

Od kilku lat polskie gminy borykają się z absurdalnymi przepisami prawa, kwalifikującymi je jako płatnika podatku od nieruchomości, co ma bardzo istotny wpływ na ich finanse.

Powinnością samorządu lokalnego jest podejmowanie działań zwiększających jego efektywność ekonomiczną. W opozycji do takiej interpretacji zadań jednostek samorządowych stają przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W świetle tych przepisów gmina zobowiązana jest do zapłacenia, na swoją rzecz, podatku od mienia stanowiącego jego własność.

W praktyce, przy obecnym stanie prawnym, gminy mają obowiązek wypełniania i składania deklaracji podatkowej, obliczania podatku, a następnie jego zapłaty.

- Często, jak w przypadku np. dróg wewnętrznych, leśnych, dojazdowych do pól czy wodociągów, podatek od nieruchomości samorząd musi zapłacić samemu sobie - mówi Waldemar Brzostek, wójt gminy Ostrów Mazowiecka. - Jest to obowiązek podatkowy, który sztucznie generuje i zawyża dochody gminy, które nigdy nie zostaną zrealizowane. Jeżeli sztucznie generujemy dochody gminy, powinniśmy też zaplanować wydatki, które je zrównoważą - dodaje.

Być może jakimś pomysłem mogłoby być ustawienie bramek, takich jak przy wjazdach na autostrady, stwórzmy więc system poboru opłat drogowych przy wjazdach do lasu i na pola. Dochody gminy będą wówczas realne, a płacenie podatku uzasadnione.

Wysokość dochodów tak osiąganych przez gminę będzie zależna od charakteru i wielkości zasobów danej gminy. Jeśli gmina jest duża i posiada rozbudowaną infrastrukturę, wirtualnie generowane dochody mogą osiągać niebagatelne kwoty. Na uwagę zasługuje fakt, że wszelkie dochody, w tym także te wirtualne, wpływają na wysokość subwencji wyrównawczej dla najbiedniejszych gmin, co w tym przypadku jest absurdalne. Gminy będąc beneficjentem podatku od własnej drogi będą bogatsze, a z tytułu zmniejszenia subwencji wyrównawczej paradoksalnie - biedniejsze.

Dochody z absurdalnie naliczanego podatku nie wpłyną do kasy gminy, a subwencja wyrównawcza zostanie zmniejszona.

Kontrowersje dotyczące przepisów wyżej wymienionej ustawy dostrzegają nie tylko władze gminne, ale także Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych, która postuluje wprowadzenie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych postanowień znoszących obowiązek podatku od nieruchomości w stosunku do gmin, tak jak to funkcjonuje w przypadku podatku rolnego.